Geçen gün hastanede beni çok üzen bir olay yaşadık. Nörologlar bize 21 yaşında yabancı uyruklu genç bir kızın durumunu danıştılar. Nedeni belirsiz bir şekilde, beyni besleyen ana damarlarından biri tıkanmış. 5 gün önce koma halinde hastaneye getirilmiş, bizim Nörologlar da yoğun bakıma yatırıp ilaç tedavisi altına almışlar. Ancak ilaçlarla beyindeki şişmenin önünü alamayınca sonunda bize danıştılar, acaba bir yardımımız olabilir mi diye. Biz de beyin cerrahi ekibi olarak hastayı hemen ameliyata alıp, kafatası kemiklerinin neredeyse yarısını çıkarıp beyne genişleyebileceği yer açtık. Ancak pek de işe yaramadı ve 2 gün içinde hastamızı kaybettik. Tabii geceleri uykum kaçıyor, acaba biz bu gencecik kızı 5 gün gecikmeyle değil de hastaneye ilk geldiğinde ameliyat edebilseydik şimdi yaşıyor olmasını sağlayabilir miydik diye?
Soru: Beyin ameliyatı her zaman acil midir?
Cevap: Hayır. Beyin cerrahisi girişimleri çok geniş bir yelpazeyi kapsar. Bazı durumlar acil müdahale gerektirirken, birçok hastalıkta karar günler–haftalar içinde, çok disiplinli değerlendirme ile verilir.
Nörolojik acil başvuruların yalnızca yaklaşık % 5–10’u gerçek anlamda acil cerrahi girişim gerektirir.
KOMA MI? AMAN DİKKAT!
Soru: Koma ile gelen her hasta ameliyat olur mu?
Cevap: Hayır. Koma; damar tıkanıklığı, kanama, enfeksiyon, metabolik nedenler gibi pek çok farklı durum sonucu gelişebilir. Tedavi yaklaşımı, altta yatan nedene göre belirlenir.
Bazı ağır beyin ödemi vakalarında, dekompresif kraniektomi gibi cerrahi yöntemler seçilmiş hastalarda gündeme gelebilir.
Klinik serilerde, uygun hasta grubunda bu tür girişimlerin hayatta kalımı artırabildiği, ancak fonksiyonel sonuçların değişken olduğu bildirilmektedir.
Ağır Nörolojik Durumlarda Doğru Yaklaşım:
- Acil stabilizasyon (yoğun bakım)
- Nöroloji değerlendirmesi
- Gerekirse beyin cerrahisi görüşü
- Kar/zarar dengesine göre karar
Her hasta için aynı cerrahi yaklaşım uygun değildir.
Özet – Beyin Ameliyatlarında Temel İlke
- Her ciddi tablo ameliyat gerektirmez
- Her ameliyat “acil” değildir
- Karar, yarar–risk dengesi gözetilerek verilir
